2026 Usta Öğretici Ek Ders Ücreti Nasıl Hesaplanır? (30 ve 40 Saatlik Örnek Hesaplama)

Halk eğitim merkezlerinde görev yapan ücretli usta öğreticilerin aylık ücretini hesaplarken yalnızca fiilen girilen ders saatini dikkate almak yeterli değildir. Her 2 saatlik fiilî ders için 1 saat eğitim-öğretime destek görevi ücreti de eklenir. Bunun yanında SGK primi, gelir vergisi, damga vergisi ve derslerin gündüz veya gece kapsamında olması da alınacak net ücreti etkiler.

Aşağıdaki hesaplamalar 2026 yılı Temmuz-Aralık dönemi için, anlaşılır olması amacıyla basitleştirilerek hazırlanmıştır.

Usta öğreticilere her 2 saat için 1 saat ek ödeme yapılır

Resmî görevi bulunmayan ve ders ücreti karşılığında görev yapan usta öğreticilere, fiilen okuttukları her 2 saat ders için 1 saat daha eğitim-öğretime destek görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmektedir.

Örneğin:

• 100 saat fiilî ders → 50 saat destek görevi
• 120 saat fiilî ders → 60 saat destek görevi
• 160 saat fiilî ders → 80 saat destek görevi

Dolayısıyla ay içerisinde 120 saat derse giren bir usta öğretici 180 saat, 160 saat derse giren bir usta öğretici ise 240 saat üzerinden ücret alabilir.

Burada önemli olan, 120 veya 160 saatin usta öğreticinin fiilen girdiği ders saati olmasıdır. Destek görevi ayrıca eklenmektedir. Ay içerisindeki fiilî ders saati ikiye tam bölünmüyorsa destek saati hesaplanırken aşağı yuvarlama yapılır. Ayrıca bu 2/1 destek ödemesi resmî görevi bulunmayanlara yöneliktir; emekliler açısından farklı uygulama bulunmaktadır.

2026 gündüz ve gece usta öğretici brüt ders ücreti

Ek ders ücretinin hesaplanmasında gündüz için 140, gece kapsamında değerlendirilen dersler için 150 gösterge kullanılmaktadır. Hafta içi saat 18.00'den sonra başlayan dersler ile cumartesi, pazar, yarıyıl ve yaz tatillerindeki dersler gece ücreti kapsamında değerlendirilmektedir.

2026 Temmuz-Aralık döneminde aylık katsayının 1,575512 olmasıyla birlikte yaklaşık brüt saat ücretleri şöyledir:

Hesabın aslı küsuratlı değerler üzerinden yapıldığından bordroda birkaç kuruşluk farklılık görülebilir.

Eğitim-öğretime destek görevi için yapılan aşağıdaki örnek hesaplamalarda gündüz birim ücreti esas alınmıştır.

---

Haftalık 30 Saat Çalışan Usta Öğretici Ne Kadar Ücret Alır?

Basit olması için ayı 4 hafta kabul edelim.

30 saat × 4 hafta = 120 saat fiilî ders

Her iki saate bir saat destek görevi verildiği için:

120 ÷ 2 = 60 saat destek görevi

Böylece ödeme yapılacak toplam süre:

120 + 60 = 180 saat

Derslerin tamamının gündüz olduğunu varsayarsak:

180 × 220,5717 TL = 39.702,90 TL brüt ücret

Yani haftada 30 saat, ayda 120 saat fiilen derse giren bir usta öğreticinin destek göreviyle birlikte yaklaşık 39.702,90 TL brüt kazancı oluşur.

SGK kesintisi

Usta öğretici ücretinden örneğimizde %14 SGK primi kesilmektedir.

39.702,90 × %14 = 5.558,41 TL

SGK kesintisinden sonra gelir vergisi matrahı yaklaşık:

39.702,90 - 5.558,41 = 34.144,49 TL

olur.

Gelir vergisi nasıl hesaplanır?

2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL, net asgari ücret ise 28.075,50 TL olarak belirlenmiştir. Çalışan ücretinin asgari ücrete karşılık gelen kısmı gelir ve damga vergisi istisnasından yararlanır.

%15 gelir vergisi dilimi üzerinden basit hesap yaptığımızda önce gelir vergisi matrahının vergisi bulunur:

34.144,49 × %15 = 5.121,67 TL

2026 yılında %15'lik dilimde asgari ücrete karşılık gelen gelir vergisi istisnası yaklaşık 4.211,33 TL'dir.

Bu durumda ödenecek gelir vergisi:

5.121,67 - 4.211,33 = 910,34 TL

olur.

Yani kazancın tamamından %15 kesilmez. Asgari ücrete karşılık gelen bölüm vergiden istisna edilir.

Damga vergisi nasıl hesaplanır?

Ücretlerde damga vergisi oranı binde 7,59, yani %0,759'dur.

Asgari ücretin brüt tutarına kadar olan bölüm damga vergisinden istisna olduğundan yalnızca asgari ücreti aşan bölüm dikkate alınır.

39.702,90 - 33.030 = 6.672,90 TL

Damga vergisi:

6.672,90 × 0,00759 = 50,65 TL

olur.

30 saatlik örneğin sonucu

Dolayısıyla haftada 30 saat, dört haftada toplam 120 saat gündüz dersi veren bir usta öğreticinin %15 gelir vergisi diliminde yaklaşık net ücreti 33.183,50 TL olur.

---

Haftalık 40 Saat Çalışan Usta Öğretici Ne Kadar Ücret Alır?

Bu kez haftada 40 saat fiilen derse girildiğini düşünelim.

40 saat × 4 hafta = 160 saat fiilî ders

Her 2 saate 1 saat destek görevi:

160 ÷ 2 = 80 saat

Toplam ücretlendirilecek süre:

160 + 80 = 240 saat

Derslerin tamamı gündüz ise:

240 × 220,5717 = 52.937,20 TL brüt

SGK kesintisi

52.937,20 × %14 = 7.411,21 TL

Gelir vergisi matrahı:

52.937,20 - 7.411,21 = 45.526,00 TL

Gelir vergisi

%15'lik vergi diliminde:

45.526,00 × %15 = 6.828,90 TL

Asgari ücret gelir vergisi istisnasını düşelim:

6.828,90 - 4.211,33 = 2.617,57 TL

Ödenecek gelir vergisi yaklaşık 2.617,57 TL olur.

Damga vergisi

Önce asgari ücretin brüt tutarını düşelim:

52.937,20 - 33.030 = 19.907,20 TL

Ardından binde 7,59 damga vergisini hesaplayalım:

19.907,20 × 0,00759 = 151,10 TL

40 saatlik örneğin sonucu

Buna göre haftada 40 saat, ayda 160 saat gündüz dersi veren bir usta öğreticinin %15 vergi diliminde yaklaşık net ücreti 42.757,33 TL olur.

---

Dersler Gece veya Hafta Sonu Olursa Ne Değişir?

Gece ek ders ücretinin brüt tutarı gündüz ücretinden biraz daha yüksektir.

2026 Temmuz-Aralık döneminde yaklaşık olarak:

Gündüz: 220,57 TL

Gece: 236,33 TL

Örneğin ayda 120 saat fiilî dersin tamamının gece kapsamında olduğunu düşünelim.

Fiilî gece dersleri:

120 × 236,3268 = 28.359,22 TL

60 saatlik destek görevi:

60 × 220,5717 = 13.234,30 TL

Toplam brüt:

28.359,22 + 13.234,30 = 41.593,52 TL

Aynı %14 SGK ve %15 gelir vergisi varsayımıyla yaklaşık net ücret 34.551,19 TL civarında olur.

160 saatlik derslerin tamamı gece kapsamında olursa:

160 × 236,3268 + 80 × 220,5717 = 55.458,02 TL brüt

Aynı vergi varsayımlarıyla yaklaşık net ödeme 44.580,91 TL civarında olur.

Bu nedenle toplam ders saati aynı olsa bile gece, hafta sonu veya ilgili tatil dönemlerinde yapılan dersler nedeniyle ücret biraz daha yüksek çıkabilir.

Asgari Ücrete Kadar Neden Gelir ve Damga Vergisi Yok?

Ücretliler açısından asgari ücrete karşılık gelen kazanç bölümü gelir vergisi ve damga vergisi istisnasından yararlanmaktadır. GİB de ücret gelirlerinde, asgari ücretin ilgili kısmına karşılık gelen tutarın gelir vergisinden istisna edildiğini belirtmektedir.

Bunu çok basit şekilde şöyle düşünebiliriz:

Kazanç asgari ücret seviyesindeyse → gelir vergisi ve damga vergisi çıkmaz.

Kazanç asgari ücreti geçiyorsa → asgari ücretlik bölüm yine korunur, aşan kazanç nedeniyle vergi oluşmaya başlar.

Ancak gelir vergisinde doğrudan:

“Brüt ücret - asgari ücret × %15”

şeklinde hesap yapmak tam olarak doğru değildir. Çünkü önce SGK kesintisinden sonra kalan gelir vergisi matrahı hesaplanır, ardından gelir vergisi bulunur ve asgari ücret gelir vergisi istisnası düşülür.

Basit formül:

Gelir vergisi matrahı = Brüt ücret - SGK primi

Ardından:

Hesaplanan gelir vergisi = Gelir vergisi matrahı × vergi oranı

Son olarak:

Ödenecek gelir vergisi = Hesaplanan vergi - asgari ücret gelir vergisi istisnası

Damga vergisi ise daha kolaydır:

Damga vergisi = Asgari ücreti aşan brüt tutar × 0,00759

Gelir Vergisi Dilimi Nasıl Belirlenir?

Gelir vergisi oranı her usta öğretici için yıl boyunca sürekli %15 kalmaz. Vergi dilimi, yıl başından itibaren biriken gelir vergisi matrahına göre yükselir.

2026 yılında ücret gelirleri için temel tarife şöyledir:

Örneğin yılın ilk aylarında %15 vergi diliminde bulunan bir usta öğretici, yıl içerisinde toplam gelir vergisi matrahı 190.000 TL'yi geçtiğinde kazancının ilgili kısmı için %20'lik dilime geçebilir.

Bu nedenle aynı sayıda derse girilmesine rağmen yılın ilerleyen aylarında net ücret daha düşük çıkabilir.

Kısaca Usta Öğretici Ücret Hesaplama Formülü

Usta öğretici ücretini kabaca hesaplamak isteyenler şu sırayı takip edebilir:

1. Aylık fiilî ders saatini bulun.
2. Fiilî ders saatini 2'ye bölerek destek görevini ekleyin.
3. Gündüz derslerini 220,57 TL, gece derslerini yaklaşık 236,33 TL ile çarpın.
4. Destek görevi ücretini ekleyerek toplam brüt ücreti bulun.
5. Brüt ücretten %14 SGK primi hesaplayın.
6. SGK sonrası tutar üzerinden geçerli gelir vergisi dilimini uygulayın.
7. Asgari ücret gelir vergisi istisnasını düşürün.
8. Brüt ücret 33.030 TL'yi aşıyorsa aşan bölüm üzerinden binde 7,59 damga vergisi hesaplayın.
9. Tüm kesintileri brüt ücretten çıkararak yaklaşık net ücreti bulun.

Özetle, 2026 Temmuz-Aralık döneminde ve %15 gelir vergisi dilimi varsayımıyla, derslerin tamamının gündüz olması hâlinde haftada 30 saat çalışan bir usta öğretici ayda yaklaşık 33.183,50 TL, haftada 40 saat çalışan bir usta öğretici ise yaklaşık 42.757,33 TL net ücret alabilir.

Not: Bu örneklerde ay 4 hafta kabul edilerek sırasıyla 120 ve 160 fiilî ders saati üzerinden hesaplama yapılmıştır. Gerçek bordro; ilgili ayda fiilen çalışılan gün ve saatler, gündüz/gece ders dağılımı, kümülatif gelir vergisi matrahı, SGK durumu ve kişiye özel diğer unsurlara göre farklılık gösterebilir.